Piyasalar

22 Şubat 2017, Çarşamba tsi
°C

En Sıcak Konular

Cihat Tekin
Yeni Mesaj Gazetesi

Cihat Tekin
4 Şubat 2017

Siirt Bakırcılar Çarşısı



Türk Tarih Kurumu’nun yayınladığı ve Prof. Dr. Erdoğan Merçel’in kaleme aldığı  “Türkiye Selçukluları’nda Meslekler” adlı kitabın 185. Sayfasında “Saffar” yani bakırcı maddesinde Siirt’le ilgili bir anlatım mevcuttur:

“Celalettin Karatay’ın vakfiyesine göre, imardan artan parayla hana; yirmi bakır ve tabak, bakırdan on büyük, beş orta, beş küçük tencere, iki büyük leğen, iki büyük kazan temin edilmesi de o devirde bakır kap kacakın imal edildiğini açıkça göstermektedir. Öte yandan Siirt’te iyi bakır aletler ve eşi bulunmayan taslar yapılmakta olup bunlar o dönemde meşhurdu.”

Yine aynı kitabın ekinde, 13. yüzyılda Siirt’te imal edilen baştan aşağı mükemmel motiflerle bezeli, gümüş kakma bronz bir şamdan resmine de yer verilmiştir. Şamdan, halen İstanbul’da Koç Holdinge bağlı Sadberk Hanım Müzesi’nde sergilenmektedir.

Demek ki Siirt, sadece yakın geçmişte değil uzak geçmişte de çok önemli bir bakırcılık merkeziydi. Hem de üst düzeyde sanat eserlerini yapabilen ustalara dahi ev sahipliği yapmıştı. Muhtemelen Şirvan’da bakır madeninin varlığı bu mesleği mümkün kılmıştır.

Benim çocukluğum Siirt’te Bakırcılar Çarşısı’nda geçti. Okul tatillerinde çarşıya koşarak gider, mesleğin inceliklerini öğrenmeye çalışırdım. Zamanla iyi bir işleme ustası olmuştum. Bakır işlemeciliğinde en büyük rakibimiz Gazianteplileri yakalamış hatta geçmiştik. Ata mesleği olduğu için de ailemizin uğraşı ve geçim kaynağıydı. Siirt’teki çarşı, arasta kültürünün önemli bir örneğiydi. Çarşı esnafı arasında tam bir sivil toplum örgütünün kuralları işliyordu. Saygı ve sevgi eksik olmazdı. İki hafta önce çarşımızın 46 yıl önceki futbol takımının fotoğrafı Siirt’in 52 yıllık gazetesi Mücadele Gazetesi’nde yayınlandı. Bir çarşı düşünün ki futbol takımı var. Artık gerisini siz düşünün. Siirt’te hali hazırda futbol takımı olan bir çarşı var mı? Beni bilgilendirirseniz sevinirim.

Bakırcılar, bir derneğe de sahipti. Başkanlığını uzun süre “Başkan” namıyla tanınan Başkan Musa Neşvet yapmıştı. Fakat Başkan Musa Neşvet unvanını benimle paylaşmak zorunda kaldı. Sağ olsun öğretmenim Ömer Arık sayesinde 23 Nisan 1982 yılında, Hürriyet ilkokulu 5. Sınıftayken bir günlüğüne Siirt Belediye Başkanı olmuştum. O günden sonra çarşıda bana da başkan dediklerinden bu unvanla çağrılan ikinci kişiydim.

Yakın geçmişe kadar bir evin olmazsa olmazı bakır gereçlerdi. Evlenecek çiftlerin bugün beyaz eşya mağazalarına gitmeleri ne anlama geliyorsa bakırcılar da o fonksiyonu icra ediyorlardı. Beşikten mezara kadar insanların yaşamı bakır eşyalarla irtibatlıydı.

Çocuk doğar doğmaz bir beşik edinilirdi. Bebek bezi olmadığından beşiğin altına bakır bir “since” konurdu. İnsanlar vefat ettiğinde ise gassal tarafından “çerğetun” kullanılarak yıkanırdı. Yani, Beşikten mezara kadar bakır hayatımızın bir parçasıydı.

Siirt’te birçok aile geçimini bakırcılık yaparak sağlardı. Bu ailelerin ürettiği ürünler yakın ve uzak köylere çerçiler vasıtasıyla pazarlanırdı. Barter veya takas ticareti yaygındı. Köylü ürettiği tarımsal veya hayvansal ürünleri çerçilere, bakır araç gereç karşılığı verirdi. Çerçiler de çift taraflı kazançlı bir ticarete imza atardı. Siirt’in en meşhur çerçilerinden biri rahmetli Hacı Abdullah Peşkar idi. Ayrıca kalaycılık ta Siirt’in önemli bir gelir kalemiydi. Onlarca kalaycı köylere giderek kalaycılıkla geçimini temin ederdi.








Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.





    Diğer köşe yazıları

     Tüm Yazılar 
    • 4 Şubat 2017 Siirt Bakırcılar Çarşısı
    • 5 Ocak 2017 Ya çözüm ya ölüm
    • 4 Ocak 2017 Kazasız ve belasız U dönüşü nasıl olacak?
    • 2 Ocak 2017 İnnemel muminune ihve
    • 27 Aralık 2016 Sabah Fahrinin şehrinde barış var
    • 24 Aralık 2016 Netanyahu neden rahatsız?
    • 14 Aralık 2016 Teröre karşı üç zırh lazım
    • 12 Aralık 2016 Milli Para için Milli Servet şarttır
    • 7 Aralık 2016 Önce Milli Para gerisi palavra
    • 7 Kasım 2016 Rusya-Türkiye-İran ittifakı
    • 13 Şubat 2016 AKP'nin BOP'u PYD'yi büyüttü


     


    15465 µs